Dit keukenvoorwerp gebruik je elke dag, maar maak je het vaak genoeg schoon?

Je gebruikt het om borden, glazen en bestek af te wassen, maar ook om gemorste etensresten op te vegen. De keukenspons is voor veel mensen onmisbaar. Toch krijgt dit kleine keukenhulpje niet altijd de aandacht die het verdient. In een vochtige spons met achtergebleven voedselresten kunnen bacteriën zich namelijk gemakkelijk vermenigvuldigen. Hoe houd je je keukenspons hygiënisch en wanneer is het tijd om hem te vervangen?

Waarom een keukenspons een broeihaard voor bacteriën kan worden

Een keukenspons komt dagelijks in contact met etensresten, vet, water en verschillende oppervlakken. Door zijn poreuze structuur houdt hij vocht en kleine voedseldeeltjes vast. Als de spons vervolgens langzaam droogt, kunnen micro-organismen zich erin handhaven en vermenigvuldigen.

Dat is niet alleen een kwestie van een onaangename geur. Een gebruikte keukenspons kan ook bacteriën bevatten die je liever niet over je borden, aanrecht of keukengerei verspreidt. Wanneer je met dezelfde spons verschillende oppervlakken schoonmaakt, bestaat het risico op kruisbesmetting.

Bovendien kun je niet altijd aan de spons zien of die hygiënisch is. Een spons die er schoon uitziet en niet stinkt, kan toch veel bacteriën bevatten. Alleen afgaan op de kleur, de geur of het uiterlijk is dus geen betrouwbare manier om te bepalen of je spons nog schoon genoeg is.

Hoe vaak moet je een keukenspons vervangen?

Er bestaat geen vaste vervangingstermijn die voor iedere spons en elk huishouden geldt. Hoe snel een spons vuil wordt, hangt onder meer af van hoe vaak je hem gebruikt, waarvoor je hem inzet en hoe goed hij tussendoor kan drogen.

Een praktische vuistregel is om je keukenspons regelmatig te vervangen, bijvoorbeeld om de één à twee weken bij frequent gebruik. Wacht zeker niet tot de spons uit elkaar valt of onaangenaam begint te ruiken. Vervang hem eerder als hij zichtbaar beschadigd, blijvend vuil of verkleurd is.

Gebruik je de spons om vocht of sap van rauw vlees, gevogelte of vis op te nemen? Dan is weggooien de veiligste keuze. Zo voorkom je dat mogelijke ziekteverwekkers zich via de spons naar andere plekken in de keuken verspreiden.

Zo houd je je keukenspons langer hygiënisch

Je hoeft je spons niet na iedere afwas weg te gooien. Met een paar eenvoudige gewoontes kun je vocht en voedselresten beperken en de spons beter onderhouden.

1. Spoel de spons na gebruik goed uit. Verwijder zichtbare etensresten en spoel de spons grondig uit. Knijp het overtollige water eruit, zodat er zo weinig mogelijk vocht achterblijft.

2. Laat de spons volledig drogen. Leg hem niet nat op de bodem van de gootsteen of in een afgesloten bakje. Bewaar hem op een plek waar lucht kan circuleren en waar hij tussen gebruiksbeurten goed kan drogen. Vochtige sponzen bieden bacteriën immers gunstige omstandigheden om te groeien.

3. Gebruik de spons niet voor alles. Maak bijvoorbeeld geen aanrecht schoon met dezelfde spons waarmee je net een pan met rauwe vleessappen hebt afgeveegd. Gebruik voor zulke resten liever keukenpapier en reinig het oppervlak daarna grondig.

4. Vervang de spons op tijd. Ook als je de spons regelmatig uitspoelt, stapelen vuil en micro-organismen zich na verloop van tijd op. Schoonmaken verlengt de bruikbaarheid dus niet onbeperkt.

Is een afwasborstel hygiënischer dan een spons?

Wie het aantal bacteriën in de keuken wil beperken, kan ook een afwasborstel overwegen. Borstels drogen doorgaans sneller dan sponzen, waardoor micro-organismen minder gunstige omstandigheden kunnen krijgen.

In een wetenschappelijke studie naar afwasborstels en sponzen bleken borstels onder de onderzochte omstandigheden hygiënischer te zijn. Dat betekent niet dat een borstel vanzelf schoon blijft: ook die moet je na gebruik reinigen, goed laten drogen en tijdig vervangen.

Vergeet ook de vaatdoek niet

Niet alleen de keukenspons verdient aandacht. Ook vaatdoeken kunnen bacteriën verspreiden wanneer ze vochtig blijven en voor verschillende schoonmaaktaken worden gebruikt. Laat ze na gebruik drogen en vervang of was ze regelmatig. Voor vaatdoeken adviseert het Duitse federale instituut voor risicobeoordeling een wasbeurt op minstens 60 graden Celsius.