Verwarming aanzetten: wanneer en hoe hoog zet je de thermostaat voor maximaal comfort?

De herfst is officieel begonnen en de eerste koude dagen dienen zich aan. Voor veel huishoudens in Nederland en België komt dan de grote vraag: wanneer is het beste moment om de verwarming weer aan te zetten? En belangrijker nog, hoe hoog moet de thermostaat staan om comfortabel te leven zonder de energierekening onnodig te laten oplopen? Wij zetten het voor jou op een rijtje.

Dit artikel, gebaseerd op adviezen van energie-experts en onafhankelijke voorlichtingsorganisaties, biedt een concrete leidraad voor de start van het stookseizoen.

Wanneer zet ik de verwarming het beste aan?

Het moment dat de verwarming aangaat, is minder afhankelijk van de kalender dan van twee cruciale factoren: de binnentemperatuur en het comfortgevoel.

De magische grens van 15 graden

Energieleveranciers en isolatie-experts hanteren vaak de grens van 15 tot 16 graden celsius als kritiek punt voor de binnentemperatuur.

• onder 15 °C: Het wordt lastig om je huis comfortabel te houden met alleen een trui. Bovendien neemt de kans op vochtproblemen en schimmelvorming toe, omdat koude lucht minder vocht kan vasthouden.
• boven 16 °C: Het is nog steeds relatief eenvoudig om de kou met dikkere kleding en voldoende beweging buiten te houden.

expert tip: wacht niet tot het binnen echt koud is. Als de muren en vloeren eenmaal flink zijn afgekoeld, kost het veel meer energie en tijd om ze weer op te warmen dan wanneer je de woning geleidelijk op temperatuur houdt.

Het comfortgevoel: trui aan, thermostaat laag

Voordat je de thermostaat opdraait, pas je jezelf eerst aan:

1. Kleding: trek een extra trui of een dikkere sokken aan. Elke graad lager bespaart al snel 6 tot 7% op je gasrekening.
2. Beweging: een half uur huishoudelijk werk of sporten in huis warmt je lichaam snel op.
3. Slimme truc: maak gebruik van de zon. Laat gordijnen en rolluiken overdag open om gratis warmte binnen te laten en sluit ze zodra de zon verdwijnt om de warmte binnen te houden.

Hoe hoog moet de thermostaat staan? de ideale temperatuur

De ideale temperatuur is een balans tussen gezondheid, comfort en efficiëntie. Voorlichting van onder andere milieu centraal adviseert de volgende instellingen:

Overdag (als je thuis bent): 19 graden

Voorheen was 20-21 °C de norm, maar 19 °C wordt de nieuwe standaard voor de meest bewoonde ruimtes (woonkamer, keuken).

• bij 19 °c functioneer je nog prima, maar bespaar je aanzienlijk ten opzichte van 20 of 21 graden.
• let op: bij vloerverwarming is het efficiënter om een lagere, constante temperatuur (bijvoorbeeld 18 °c) aan te houden, omdat het systeem traag reageert.

’s nachts en bij afwezigheid: 15 graden

Verlaag de temperatuur in de nacht of als je weg bent naar 15 graden.

• Waarom niet lager? Als de temperatuur te ver zakt (bijvoorbeeld naar 12 °c), kost het de ketel ’s ochtends veel te veel energie om de woning weer op te warmen.
• Uitzondering vloerverwarming: voor woningen met vloerverwarming wordt 16 tot 17 °C aangeraden. Dit voorkomt dat de vloer te veel afkoelt en zorgt dat je de woning sneller en zuiniger op je gewenste temperatuur krijgt.

Slimme tips voor een efficiënte start

Niet alleen de temperatuur, maar ook de voorbereiding is cruciaal voor een zuinig stookseizoen.

a. ontlucht en vul bij

Voor het start van het stookseizoen is dit een must. Lucht in de radiatoren zorgt voor een klapperend geluid en vermindert de warmteafgifte.

• Doe de test: als de bovenkant van een radiator koud blijft terwijl de onderkant warm is, moet deze ontlucht worden.
• Controleer de druk: zorg dat de waterdruk van de cv-ketel tussen de 1,5 en 2 bar staat.

b. draai ongebruikte radiatoren dicht

Verwarm alleen de ruimtes waar je bent.

• Zorg ervoor dat deuren naar onverwarmde ruimtes (zoals de gang, zolder of slaapkamers) altijd dicht zijn.
• Draai de radiatorknoppen in deze ruimtes volledig dicht.

c. programmeer slim met je klokthermostaat

Gebruik de programmatuur van je thermostaat om te anticiperen op je ritme.

• laat de verwarming een half uur tot een uur voordat je opstaat of thuiskomt beginnen met verwarmen. De ketel werkt dan in een lage, constante stand, wat veel efficiënter is dan een snelle, krachtige opwarming van een koud huis.

Door deze simpele stappen te volgen – door te focussen op 19 °C overdag en 15 °C ’s nachts, en je systeem goed te onderhouden – stook je efficiënt en geniet je toch van een comfortabel en behaaglijk huis deze winter.